WIE BEN JIJ?
We denken meestal dat we weten wie we zijn. Tot iemand vraagt: wie ben jij? Dan noemen we onze naam, rollen, eigenschappen en wat we doen. Ik ben moeder. Partner. Dochter. Professional. Ondernemer. Zorgzaam. Sterk. Gevoelig. Creatief. Onzeker. Ambitieus. Maar je naam is je naam. Moeder is een rol. Ondernemer is iets wat je doet. En sterk, gevoelig of ambitieus zijn woorden waarmee je jezelf hebt leren beschrijven.
Dus wie ben je wanneer je even niet probeert te voldoen aan het beeld dat je van jezelf hebt?
Wie ben je wanneer niet één deel van jou de hoofdrol hoeft te spelen, maar alles wat in jou leeft er mag zijn?
Voor mij begint persoonlijke ontwikkeling precies daar.
Niet bij jezelf verbeteren.
Maar bij aanwezig leren zijn bij alles wat je al bent.
MISSCHIEN BEN JE NIET ALLEEN WIE JE DENKT DAT JE BENT
We hebben allemaal een beeld van onszelf. Een intern verhaal over wie we zijn en hoe we ons horen te gedragen.
- Ik moet sterk zijn.
- Ik ben verantwoordelijk voor iedereen.
- Ik mag anderen niet teleurstellen.
- Ik ben nu eenmaal gevoelig.
- Ik moet mezelf eerst bewijzen.
- Ik ben geen leider.
- Ik ben juist heel zelfstandig.
- Ik moet dankbaar zijn met wat ik heb.
- Ik mag niet te veel ruimte innemen.
Maar waar komt dat beeld vandaan?
Je werd geboren in een lichaam, een familie, een cultuur en een bepaalde tijd. Vanaf het begin leerde je wat liefde, veiligheid en verbinding opleverde.
- Je leerde wat goed en fout was.
- Hoe een meisje of vrouw zich hoorde te gedragen.
- Welke kanten van jou welkom waren.
- En welke je beter kon aanpassen, verbergen of onderdrukken.
Misschien werd je gewaardeerd wanneer je zorgzaam was. Wanneer je sterk bleef. Goed presteerde. Niet te lastig was. De sfeer aanvoelde. Verantwoordelijkheid nam of jezelf wist te redden.
Langzaam ontstond het verhaal:
Dit ben ik.
Maar hoeveel daarvan ben jij werkelijk?
En hoeveel heb je onderweg geleerd te zijn om veilig, geliefd en verbonden te blijven?
JE DRAAGT MEER MEE DAN JE DENKT.
Onder het bewuste verhaal dat je over jezelf vertelt, leeft een hele binnenwereld.
- Je ervaringen.
- Je herinneringen.
- Je lichaam.
- Je verlangens.
- Je overtuigingen.
- Je automatische reacties.
- De manieren waarop je jezelf hebt leren beschermen.
- Je familiegeschiedenis.
- Je cultuur.
- Je angst.
- Je kracht.
- Je licht en je schaduw.
Misschien draag je ook verwachtingen en patronen die al bestonden voordat jij er was.
Ideeën over vrouw-zijn. Over liefde, moederschap, werk, geld, succes, seksualiteit, verantwoordelijkheid en je plek innemen.
Carl Jung onderscheidde het bewuste, het persoonlijk onbewuste en het collectief onbewuste. In je persoonlijke onbewuste leven ervaringen en kanten van jezelf waarvan je je niet altijd bewust bent. Daaronder zag Jung een collectieve laag: menselijke beelden, krachten en patronen die we niet alleen persoonlijk, maar ook als mensheid met ons meedragen. Daar vinden we archetypen als de moeder, de geliefde, de wijze vrouw, de rebel, de krijger, het kind en de schaduw.
Ook het vrouwelijke en mannelijke leven als psychische krachten in ons.
- Ontvangen en richting geven.
- Voelen en handelen.
- Verbinden en begrenzen.
- Vertragen en creëren.
Je hoeft als vrouw niet tussen die krachten te kiezen. Je mag ze leren kennen, ontwikkelen en met elkaar verbinden.
Je hoeft Jung overigens niet te kennen om jezelf een wezenlijke vraag te stellen:
Hoeveel van wat mij stuurt, heb ik werkelijk zelf gekozen?
EN DAN GEBEURT ER IETS.
Je partner zegt iets wat je raakt. Je kind luistert niet. Een vriendin stelt je teleur. Een collega kijkt op een bepaalde manier naar je. Je krijgt kritiek, iemand trekt zich terug of je voelt je niet gezien.
En voordat je goed begrijpt wat er gebeurt, reageer je.
Je wordt boos. Je klapt dicht. Je past je aan. Je gaat pleasen, controleren, uitleggen of harder je best doen. Misschien trek je je terug of voel je ineens helemaal niets meer.
Achteraf vraag je jezelf af:
Waarom deed ik nou zo?
Dat is een interessante vraag.
Maar ik stel er graag eentje vóór:
Wie in mij reageerde hier?
Vanuit welke plek in mij kwam deze reactie?
Misschien werd het meisje geraakt dat bang is om afgewezen te worden.
- De vrouw die heeft geleerd dat ze sterk moet blijven.
- De moeder die zich overal verantwoordelijk voor voelt.
- De ondernemer die wil bewijzen dat ze het kan.
- Het deel dat controle probeert te houden omdat onzekerheid onveilig voelt.
Of een oud patroon waarvan je niet precies weet waar het vandaan komt, maar dat groter voelt dan wat er op dit moment gebeurt.
Die reactie is niet verkeerd.
Waarschijnlijk heeft ze je ooit geholpen.
Maar wat je ooit heeft beschermd, hoeft niet automatisch te bepalen hoe je vandaag leeft.
JE BENT NIET JE TRAUMA
Je bént niet je angst, onzekerheid, trauma, overtuiging of patroon. Net zoals je niet alleen je liefdevolle, krachtige, succesvolle of zorgzame kant bent. Het leeft in jou, maar het is niet alles wat jij bent.
Sommige delen laat je gemakkelijk zien. Andere houd je liever verborgen. Sommige ken je goed en van andere weet je nauwelijks dat ze bestaan. Werkelijke aanwezigheid betekent niet dat je alleen rust, licht en liefde voelt. Het betekent dat je ook aanwezig kunt blijven wanneer er verdriet, boosheid, schaamte, angst, jaloezie, ambitie, verlangen of weerstand in jou verschijnt.
- Zonder jezelf ervoor af te wijzen.
- Zonder het onmiddellijk te hoeven oplossen.
- En zonder ieder gevoel automatisch te laten bepalen wat je vervolgens doet.
Alles in jou mag worden gezien. Maar niet alles hoeft aan het stuur te zitten. Precies daar ontstaat ruimte.
Niet om een deel van jezelf weg te maken, maar om vanuit je geheel te kunnen kiezen.
EN DAN KOMT DE ANDER ERBIJ
Zodra je je met een ander verbindt, ontmoet niet alleen jouw binnenwereld die persoon. De ander brengt ook een complete geschiedenis mee. Eigen ervaringen, verwachtingen, overtuigingen, verlangens, angsten en manieren om zichzelf te beschermen. Terwijl jullie denken dat jullie met z’n tweeën praten, zit er onder de oppervlakte soms een heel gezelschap aan tafel. De woorden gaan misschien over een vaatwasser, een planning of iets wat iemand vergeten is.
Maar daaronder leven vragen als:
- Zie jij mij?
- Ben ik belangrijk voor je?
- Moet ik alles alleen doen?
- Ben ik wel goed genoeg?
- Mag ik hier ruimte innemen?
- Blijf je bij me wanneer ik laat zien wat er werkelijk in mij leeft?
Geen wonder dat verbinding soms ingewikkeld is.
DAAROM BEGINT VERBINDING BIJ MIJ NIET BIJ DE ANDER
Verbinding begint bij jezelf.
- Kun je werkelijk zien wat er in jou gebeurt?
- Kun je voelen wat van jou is, voordat je het bij de ander neerlegt?
- Kun je herkennen wanneer je jezelf aanpast, verdedigt, terugtrekt of verhardt?
- En kun je bij jezelf blijven terwijl je ook openstaat voor de ervaring en waarheid van de ander?
Verbinding betekent niet dat we hetzelfde zijn.
Niet dat we elkaar altijd begrijpen.
En ook niet dat we het altijd met elkaar eens moeten zijn.
Werkelijke verbinding ontstaat wanneer jij jezelf kunt zien, de ander werkelijk probeert te zien en aanwezig kunt blijven bij wat er tussen jullie gebeurt.
- Zonder samen te vallen.
- Zonder jezelf te verlaten.
- Zonder de ander te hoeven maken tot wie jij nodig hebt dat hij of zij is.
COMMUNICATIE BEGINT VÓÓR DE WOORDEN
Natuurlijk kun je leren luisteren, feedback geven, vragen stellen en grenzen aangeven. Dat zijn waardevolle vaardigheden. Maar je kunt de beste communicatietechnieken ter wereld kennen en ze nog steeds gebruiken vanuit angst, controle, onzekerheid of bewijsdrang.
De woorden kunnen precies hetzelfde zijn.
De plek van waaruit je ze uitspreekt, verandert alles.
Je binnenwereld reist mee in je stem, houding, blik, timing, stilte en in wat de ander bij jou voelt.
Daarom ben ik niet alleen geïnteresseerd in wat iemand communiceert.
Ik ben vooral nieuwsgierig naar:
Wie communiceert er?
- Spreekt hier je angst?
- Je behoefte aan controle?
- Het deel dat gelijk wil krijgen?
- De vrouw die bang is de verbinding te verliezen?
Of kun je spreken vanuit een plek die niet alleen jouzelf, maar ook de ander kan blijven zien?
JE NEEMT JEZELF OVERAL MEE NAARTOE
Wat in je relaties gebeurt, blijft niet thuis wanneer je gaat werken. Je neemt jezelf mee naar een vergadering, een team, een onderneming en iedere keuze die je maakt. Een vrouw die heeft geleerd zichzelf klein te maken, kan moeite hebben haar plek in te nemen. Een vrouw die altijd sterk moest zijn, kan uitstekend leidinggeven en tegelijkertijd nauwelijks hulp durven vragen. Iemand die diep vanbinnen gelooft zich eerst te moeten bewijzen, kan daar een indrukwekkende carrière of onderneming mee opbouwen.
Aan de buitenkant kan dat succesvol lijken. Maar vanbinnen maakt het nogal uit of je creëert vanuit angst of vanuit een werkelijk verlangen.
Daarom stel ik de vraag Wie? niet alleen wanneer iemand vastloopt.
Ik stel haar ook bij succes.
- Ik stel haar ook bij succes.
- Bij liefde.
- Bij ambitie.
- Bij ondernemerschap.
- Bij kunst, muziek en creativiteit.
- Bij alles wat we als mens in de wereld brengen.
Vanuit welke plek creëer jij?
Ambitie hoeft namelijk niet te verdwijnen wanneer je dichter bij jezelf komt.
Je mag als vrouw verlangen, richting geven, zichtbaar zijn, geld verdienen, leidinggeven en iets groots neerzetten.
Niet om te bewijzen dat je goed genoeg bent.
Maar omdat iets in jou wil leven.
PERSOONLIJKE ONTWIKKELING BETEKENT VOOR MIJ IETS ANDERS
Persoonlijke ontwikkeling wordt soms een eindeloos project in jezelf verbeteren. Nog een boek. Nog een training. Nog een methode. Nog productiever, rustiger, succesvoller of spiritueler worden. Steeds op weg naar een betere versie van jezelf.
Maar wat als er geen betere versie nodig is? Wat als je al goed bent en groei niet betekent dat je iets aan jezelf moet toevoegen? Ontwikkelen betekent voor mij: ont-wikkelen.
Laag voor laag onderzoeken wat zich in je leven om jou heen heeft gewikkeld.
- Welke verhalen ben je over jezelf gaan geloven?
- Welke rollen ben je gaan spelen?
- Welke delen kregen ruimte en welke verdwenen naar de achtergrond?
- Wat heeft je beschermd?
- Wat heeft je geholpen?
- En wat heb je vandaag niet meer nodig om jezelf te mogen zijn?
Niet om je geschiedenis af te wijzen.
Niet om alleen licht, rustig of in balans te worden.
Maar om steeds meer van jezelf te kunnen zien, dragen en verbinden.
Niets van jou hoeft weg. Alles mag op de juiste plek komen.
MAAR WIE BEN JE DAN WERKELIJK?
Misschien verwacht je inmiddels een prachtig en definitief antwoord. Dat heb ik niet. Ik weet niet of Wie? een vraag is die je één keer beantwoordt en daarna kunt afvinken. Misschien is het geen bestemming, maar een levenslange ontmoeting.
Jung gebruikte daarvoor het begrip individuatie: het proces waarin je steeds meer kanten van jezelf leert kennen en ze leert integreren in wie je bent. Niet alleen wie je graag wilt zijn. Ook wie je hebt afgewezen, verborgen of nog niet durfde te worden.
Voor mij gaat het niet over het bouwen van een nieuwe identiteit. Het gaat over aanwezig leren zijn bij alles wat in jou en in het leven verschijnt.
- Bij je licht én je donker.
- Je kracht én je kwetsbaarheid.
- Je rust én je ambitie.
- Je verlangen naar verbinding én je behoefte aan vrijheid.
Misschien ben je niet één rol, eigenschap, gedachte, emotie of innerlijk deel. Misschien ben jij degene die dit alles kan ontmoeten.
Niet altijd rustig.
Niet altijd zonder twijfel.
Niet altijd perfect in balans, gelukkig maar.
Maar wel steeds vollediger aanwezig.
Steeds meer thuis in jezelf.
En steeds vrijer om te kiezen hoe jij je met jezelf, de ander en het leven wilt verbinden.
DUS STEL DE VRAAG EENS
De volgende keer dat iets je raakt, je vastloopt, voor een belangrijke keuze staat of jezelf iets ziet doen waarvan je denkt: waarom doe ik dit nou weer?
Zoek dan niet onmiddellijk naar een oplossing.
Word eerst nieuwsgierig.
- Wie kijkt hier?
- Wie voelt dit?
- Wie reageert?
- Wie probeert de controle te houden?
- Wie past zich aan?
- Wie verlangt naar verbinding?
- Wie wil rust?
- Wie wil creëren?
- Wie wil haar plek innemen?
- En vanuit welke plek in mij gebeurt dat?
Misschien verandert er op dat moment nog helemaal niets.
Maar je ziet iets wat daarvoor verborgen bleef.
En volgens mij begint daar iedere werkelijke verandering.
En jij? Wie ben jij als alles van jou er mag Zijn?
Je hoeft vooraf niet precies te weten wie je bent of wat er moet veranderen. Misschien voel je alleen dat je jezelf vollediger wilt leren kennen. Dat je steeds tegen hetzelfde aanloopt. Dat je ergens onderweg het contact met jezelf bent kwijtgeraakt. Of dat er iets in jou leeft dat eindelijk ruimte wil krijgen.
Dan beginnen we daar. Niet vanuit de vraag wat er mis met je is. Maar met de bereidheid om werkelijk aanwezig te zijn bij wat er al is.
In jou.
Tussen jou en de ander.
En in het leven dat door jou heen vorm wil krijgen.